Zegar PPWR tyka. Czy Twoje opakowania spełnią wymagania po wejściu nowych przepisów?

PPWR - słowem wstępu,

PPWR, a dokładnie  rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 22 stycznia 2025 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylające dyrektywę 94/62/WE (z ang. Packaging and Packaging Waste Regulation - “PPWR”) obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, co w dotychczasowej praktyce legislacyjnej stanowi swoistą zmianę. Dotychczas wszystkie kluczowe zmiany w zakresie przepisów ochrony środowiska wprowadzane były za pomocą dyrektyw, wymagających krajowych implementacji, jednak w tym przypadku zdecydowano wprowadzić jednolite przepisy we wszystkich  krajach członkowskiej. Rozporządzenie PPWR odchodzi też od ogólnych zapisów na rzecz konkretnych wymogów i  wskaźników m.in. dotyczących minimalizacji opakowań, ich podatności na recykling, minimalnej zawartości recyklatu,  możliwość ponownego użycia czy ograniczania puste przestrzeni.

Rozporządzenie PPWR wprowadza zasadnicze zmiany w gospodarce opakowaniowej. Rozporządzenie formalnie wprowadza nowe obowiązki dla producentów wprowadzających produktu w opakowaniach i choć wprowadzenie części z nich rozłozone jest na lata 2028-2030 to pierwsze z nich zaczną obowiązywać już od 12 sierpnia 2026 r.

Jakie zmiany niesie rozporządzenie PPWR?

PPWR kładzie nacisk na odpowiedzialność za wprowadzane opakowania już na etap projektowania  oraz włącza w odpowiedzialność za opakowania nowe działy firmy, zmuszając je często do przeprojektowania opakowań i zmiany polityki opakowaniowej. Wprowadzone zostały wymogi techniczne dotyczce opakowań takie jak maksymalna zawartość niektórych substancji (metali ciężkich), zakazy dotyczące zawartości PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, a w przyszłości również wymogi dotyczące minimalnej ilości recyklatu, minimalizacji ilości opakowań czy pustych przestrzeni.

Wprowadzane są również formalne obowiązki takie jak weryfikacja dostaczanych do zakłądu opakowań, dokumentacja techniczna opakowań, tworzenie deklaracji zgodności UE czy odpowiednie oznakowanie opakowań.

Przepisy te wprowadzają również nowość w podjeściu do wprowadzanych opakowań. W dotychczasowym stanie prawnym mieliśmy do czynienia z definicją wprowadzania opakowań na rynek Polski, jednak rozporządzenie PPWR wprowadza nowe, ujednolicone na całym terenie UE, role w zakresie wprowadzania opakowań na rynek UE oraz jasno określa obowiązki dla podmiotów spełniających je.

W myśl nowych przepisów zdefiniowane zostały role:

• wytwórcę (manufacturer),
• dostawcę (supplier),
• importera (importer),
• dystrybutora (distributor),
• dystrybutora końcowego (final distributor),
• upoważnionego przedstawiciela EPR (authorised representative for extended producer responsibility),
• dostawcę usług realizacji zamówień (fulfillment service provider).

Nowe obowiązki dla wprowadzających opakowania

Jeden podmiot, w zależności  od rodzaju prowadzonej działalności i sposobów pakowania produktów może pełnić różne role i podlegać pod różne obowiązki dla różnych grup opakowań, dlatego kluczowe staje się przeprowadzenie dogłębnej analizy stosowanych opakowań oraz przepływów towarów w celu poprawnej identyfikacji tych ról i okrślenia pełnego zakresu obowiązków.

Największy zakres obowiązków ciążyć będzie na podmiotach po raz pierwszy wprowadzających towary w opakowaniach na rynek UE, którzy klasyfikować będą się jako wytwórcy i jednocześnie producenta. Obowiązki wytwórcy można zdefiniować jako formalne i techniczne zapewnienie zgodności opakowań z wymogami rozporządzenia:

• Zgodność z wymogami: Zapewnienie, że opakowania spełniają wymogi dotyczące substancji niebezpiecznych (Art. 5), zdatności do recyklingu (Art. 6), minimalizacji (Art. 10) oraz oznakowania (Art. 12).
• Ocena zgodności: Przeprowadzenie procedury oceny zgodności przed wprowadzeniem opakowania do obrotu.
• Deklaracja Zgodności opakowań UE: po przeprowadzonej analizie stosowanych opakowań nalezy opracować Deklarację oraz wgrać ją na unijny portal, w odpowiednich językach, zależnych od krajów do których trafiają towary,
• Dokumentacja techniczna: Sporządzenie i przechowywanie dokumentacji technicznej oraz Deklaracji Zgodności UE (przez 5 lat dla opakowań jednorazowych, 10 lat dla wielokrotnego użytku).
• Oznakowanie opakowań: Umieszczenie na opakowaniu numeru partii/serii oraz swoich danych teleadresowych (nazwa, adres pocztowy, e-mail).
• Zapewnienie zgodności produkcji: Wprowadzenie procedur gwarantujących, że seryjna produkcja pozostaje zgodna z rozporządzeniem.
• Działania naprawcze: Natychmiastowe wycofanie z obrotu opakowań niezgodnych z przepisami i poinformowanie organów nadzoru.

W rozumieniu PPWR rola producenta jest kluczowa dla systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (EPR), czyli podmiotu odpowiedzialnego za aspekty prawne i finansowe:

• Rejestracja: Obowiązkowy wpis do rejestru (np. BDO w Polsce lub równoważnym systemie w innych krajach) w każdym państwie członkowskim, gdzie udostępnia opakowania czy towary w opakowaniach.
• Zakaz udostępniania bez rejestracji: Nikt nie może wydawać zapakowanych produktów w danym kraju, jeśli nie widnieje w odpowiednim rejestrze krajowym (w BDO bądź jego zagranicznym odpowiedniku).
• Finansowanie systemu (EPR): Wnoszenie wkładów finansowych na pokrycie kosztów zbierania, sortowania, recyklingu odpadów oraz sprzątania zaśmieceń.
• Sprawozdawczość: Coroczne (do 1 czerwca) raportowanie masy i składu materiałowego opakowań wprowadzonych do obrotu lub rozpakowanych.
• Informowanie konsumentów: Udostępnianie użytkownikom końcowym informacji o segregacji, systemach zwrotu, znaczeniu etykiet oraz zapobieganiu powstawaniu odpadów.

Dodatkowo wprowadzony został mechanizm ekomodulacji, czyli różnicowania wysokości wkładów finansowych wpłacanych w ramach opłat produktowych na ROP w zależności od:

• Klasa wydajności recyklingu: Opłaty będą modulowane w oparciu o klasę recyklowalności (A, B lub C),
• Zawartości recyklatu,
• Innych kryteriów ustalonych indywidualnie przez kraje członkowskie.

System ten ma w przyszłości premiować niższymi stawkami opłat produktowych(ROP) zakłady tosujące odpowiednie, zgodne z najwyższymi standardami recyklowalnosci opakowania.

W życie wchodzą tez przepisy o zakazie greenwashingu w odbniesieniu do opakowań, tj. zakaz wprowadzania w błąd konsumentów oraz innych użytkowników końcowych w zakresie komunikowania właściwości opakowań. Podmioty gospodarcze od 12 sierpnia 2026 r. nie mogą umieszczać na opakowaniach etykiet, oznaczeń, symboli ani napisów, które mogłyby wprowadzać w błąd lub dezorientować użytkowników w kwestii wymogów zrównoważoności, innych właściwości opakowań lub sposobów gospodarowania odpadami

Co, gdzie, kiedy czyli harmonogram PPWR

12 sierpnia 2026 r. – Ogólna data rozpoczęcia stosowania. Jest to kluczowy termin, w którym aktywuje się większość obowiązków administracyjnych i ogólnych wymogów technicznych:

• Zakaz wprowadzania do obrotu opakowań do kontaktu z żywnością zawierających substancje PFAS powyżej określonych limitów.
• Wytwórca musi umieszczać na opakowaniu (lub dokumencie towarzyszącym) swoją nazwę, zarejestrowany znak towarowy oraz adres kontaktowy.
• Obowiązek opatrywania opakowań numerem typu, partii lub seryjnym umożliwiającym ich identyfikację.
• Ogólny obowiązek minimalizacji obecności i stężenia substancji niebezpiecznych w opakowaniach.
• Obowiązek posiadania dokumentacji technicznej
• Obowiązek wystawienia deklaracji zgodności UE dla wprowadzanych opakowań.
• Producenci muszą być zarejestrowani w odpowiednich rejestrach (np. polskim BDO i zagranicznych) przed udostępnieniem produktów w opakowaniach.

12 sierpnia 2028 r. – Harmonizacja oznakowania:

• Obowiązek umieszczania na opakowaniach zharmonizowanych piktogramów informujących o składzie materiałowym, ułatwiających konsumentom segregację.
• Zharmonizowane etykiety muszą znaleźć się również na publicznych pojemnikach na odpady.
• Przestają obowiązywać dotychczasowe kody materiałowe (uchylenie Decyzji 97/129/WE: np. PAP 20, PET 01), zastępowane nowymi symbolami unijnymi.

12 lutego 2029 r. – Opakowania wielokrotnego użytku:

• Obowiązek umieszczania kodów QR na opakowaniach wielokrotnego użytku, dających dostęp do informacji o systemach zwrotu i punktach zbiórki

1 stycznia 2030 r. - data wejścia w życie najbardziej restrykcyjnych wymogów operacyjnych:

• Wszystkie opakowania muszą nadawać się do recyklingu i posiadać przypisaną klasę wydajności (A, B lub C). Opakowania o wydajności poniżej 70% nie mogą być wprowadzane do obrotu.
• Zakaz stosowania zbędnych elementów (podwójne ścianki, fałszywe dna) mających jedynie zwiększyć postrzeganą objętość produktu.
• W opakowaniach zbiorczych, transportowych i e-commerce współczynnik pustej przestrzeni nie może przekraczać 50%.
• Zakaz stosowania określonych opakowań jednorazowych (np. miniaturowe kosmetyki w hotelach, folie do grupowania wielopaków, opakowania na owoce i warzywa < 1,5 kg).
• Obowiązkowe progi recyklatu PCR w opakowaniach z tworzyw sztucznych (np. 30% dla butelek PET i opakowań wrażliwych na kontakt).
• Pierwsze progi ilościowe dla systemów wielokrotnego użytku (np. 40% opakowań transportowych, 10% napojów).
• Cel ograniczenia całkowitej masy odpadów opakowaniowych o 5% względem poziomu z 2018 r.

Potrzebujesz szczegółowych informacji bądź pomocy przy audycie opakowań- nie wahaj się!

Zadzwoń!